گاهی وقتی از نمایشگاه های مختلف کشور بازدید می کنم و یا در همایش های اقتصادی و صنعتی شرکت می کنم ، می بینم و می شنوم که جوانان صنعتگر کشورمان چه ابتکاراتی به خرج داده اند و چه دستگاه هایی را تولید و عرضه کرده اند ، حیرت می کنم که چرا کشوری که جوانان و متخصصان ارزشمند اینگونه دارد گاهی برای تامین یک قطعه و یا دستگاه ساده ای باید کشورهای مختلف را دور بزند و به این واسطه و آن دلال متوسل شود و آن ها هم با چندین برابر قیمت و با ریسک بالا یک قطعه و یا دستگاه کوچک را به ما بفروشند .

نکته دیگر این که وقتی متخصصان و جوانان خودمان همان قطعه یا دستگاه وارداتی را می بینند و تحلیل می کنند ، خودشان می گویند این که چیزی پیچیده ای ندارد ، ما مهمتر از این ها را هم در داخل تولید کرده ایم .

از سوی دیگر داد و فغان تولید کنندگان داخلی بلند است که واردات پدر ما را در آورده و سرمایه امان را به باد داده است و در شرف ورشکستگی هستیم .

چند وقت پیش یکی از مدیران خوب صنعت را دیدم که تعریف می کرد فلان شهر اروپا  و یا فلان کارخانه در آسیای دور و فلان کشور را ما ایرانی ها با خرید هایی که از آن ها کردیم متحول ساختیم یا فلان کارخانه در چین طرح توسعه اش را با خرید ما ایرانی ها اجرا کرد و یا فلان تاجر خارجی با خرید ما ایرانی ها میلیاردر شد . همه ما در محافل صنعتی و اقتصادی از این دست حرف ها هر روز می شنویم و بعد هم افسوس می خوریم که چرا خودمان نه ! چرا شیراز و اصفهان و کردستان و سیستان ، گیلان و مازندران و … شهر های خودمان نباید با این پول ها متحول شوند و چرا مردم خودمان نباید این ثروت را ایجاد کنند ؟

کجای معمای توسعه کشور اشکال دارد که ما باید برویم شهرهای دیگران را آباد کنیم و شهرهای خودمان در جا بزنند و یا عقب گرد کنند و جوانانمان بیکار و ….  باشند !

وقتی با سئوال تکراری راهکارهای توسعه مواجه می شویم معمولا کارشناسان عوامل مختلفی را برای حل این معما ذکر می کنند که برخی از آن ها عبارتند از : عزم و اراده در سطوح مختلف کشور برای توسعه ساخت داخل ، فرهنگ سازی و جا انداختن این نکته که ما واقعا می توانیم خیلی از کالاهای وارداتی را در داخل خودمان بسازیم ، ایجاد زیر ساخت ها و سازمان تولید در کشور ، تبدیل دانش موجود به علم کاربردی ، ایجاد تکنولوژی و نهایتا سرمایه گذاری اندک ، یعنی کمتر از همان پولی را که برای واردات یک دستگاه هزینه می کنیم همان را در داخل سرمایه گذاری تا بتوانیم نیازمان را در کارخانجات داخلی تولید کنیم .

حرف آخر این نوشته این که چه تحریم ادامه یابد یا بزودی برداشته شود تا عوامل توسعه ساخت داخل را در کشور ایجاد نکنیم و زیر ساخت های تولید داخل را سامان ندهیم ، و مثل گذشته بخواهیم با پول نفت بچه پول دار بازی در بیاوریم ، کشور به جایی نخواهد رسید و ارزش افزوده ای از منابع سرشار داخلی به دست نخواهیم آورد و هنوز هم باید با خرید های خارجی امان بدنبال آبادی جیب دیگران و توسعه شهرها و کارخانجات خارجی باشیم . امیدوارم خداوند اراده و خواست تحقق این مهم را به همه ما خصوصا مدیران دست اندر کار کشور بدهد . انشاء الله