مجلس روز یکشنبه بررسی کلیات لایجه بودجه سال ۹۴ را را آغاز کرد ، بودجه برنامه مالي دولت است كه براي يك سال درآمدها و هزينه ها را برای انجام عملیاتی كه منجر به تحقق اهداف اقتصادی آن سال می شود پیش بینی می کند .

بودجه بطور مستقیم و غیر مستقیم بر سرنوشت همه دستگاه های فعال در جامعه و نهایتا زندگی روزمره مردم تاثیر دارد به همین جهت در هفته های آینده همه نگاه ها به بحث های مجلس شورای اسلامی است تا ببینند ، نمایندگان ملت با بودجه سال ۹۴ چگونه برخورد خواهد کرد .

هر چه بودجه مبتنی بر واقعیات و پیش بینی تحولات و رویدادهای مستقیم و غیر مستقیم  تاثیر گذار داخلی و خارجی بر اقتصاد کشور تعیین شود قطعا در تحقق اهداف پیش بینی شده موثر خواهد بود. لذا قانونگذاران محترم که این مهم را بر عهده دارند باید بودجه را به دور از حب و بغض های گروهی و سیاسی و رویکردهای جانبدارانه مبتنی بر واقعیات کشور و تحولات بین المللی متاثر بر اقتصاد ایران تصویب کنند .

یکی از موضوعاتی که می تواند بودجه را واقعی کند تا در سایه آن بتوان به رشد اقتصادی مطلوب دست یافت توجه به اقتصاد رفتاری جامعه است .

اقتصاد رفتاري (Behavioral economics) رشته اي است که با روش علمي فاکتورهاي مربوط به احساسات و اجتماع را در تحليل و فهم بازار و عوامل اقتصادي به کار مي گيرد.

بعنوان مثال هر هفته شاهد هستیم که جراید و تحلیگران علت اصلي حبابي شدن بخش مسکن ، ارز ، خودرو و يا …. را تصميم گيري غيرعقلايي عنوان می کنند . اين تحليل ها وامدار اقتصاد رفتاري هستند.

اقتصاد رفتاری علمی است که سعي مي کند با بهره گيري از عناصر روان شناسي رفتارهاي به ظاهر غيرعقلايي جامعه را بررسی و آن را کمی و قابل ارزیابی کند که امکان تحلیل و پیش بینی رفتار های آینده و مدل سازی آن ها بوجود آید .

لذا توجه داشته باشیم که اقتصاد و مسایل مبتلا به آن نظیر بودجه همیشه و در همه مقاطع خیلی عقلایی نیست و فاکتور های دیگری نیز هستند که بر اقتصاد کشور تاثیر می گذارند لذا باید به هنگام بستن بودجه باید به این فاکتور ها نیز توجه شود.

هدف اقتصاد رفتاري بكارگيري پيش فرض هاي واقع بينانه در مسايل اقتصادي است.

از جمله این پيش فرض ها می توان گفت که ”انسان‌ها با مباني معرفتي که اغلب نسبت به آن ناآگاهند، تصميم‌گيري مي‌کنند.“

اقتصاد رفتاری آن‌چنان که بزرگان این شاخه از علم اقتصاد معتقدند قدرت تشریح اقتصاد را به واسطه اصول روانشناسانه، که به‌ زعم آنان واقعی‌تر است، بالا می‌برد.

هسته اصلی اقتصاد رفتاری مبتنی بر این رویکرد است که با داشتن دیدی روانشناسانه به انسان می‌توان تقریباً هر رفتار اقتصادی را تحلیل کرد و در عین حال به پیش‌بینی‌های قابل رد که علمی‌ترین نوع پیش‌بینی است، دست زد.

 همانطوري كه اقتصاد رفتاري نگاهی نو به اقتصاد دارد برای عبور از اقتصاد سنتی  (مثل فيزيك نيوتني و فيزيك كوانتومي) در مسایل بودجه ریزی نیز با توجه به ریسک هایی که در مقابل کشور ما وجود دارد بايد با نگاهي جديد مبتنی بر واقع بینی با تحولات سال آینده برخورد کنیم . (مثلا اگر اقتصاد سنتي مي گويد که بين نوشيدني هاي حاوي شکر و نوشيدني هاي غيرشکري بايد تفاوت قيمتي بيشتري وجود داشته باشد، اقتصاد رفتاري مي تواند به آن کمک کند و بگويد که دادن سوبسيد به دومي بهتر است يا وضع ماليات بر اولي و يا اينكه اگر تئوريهاي منابع انساني مي گويد كه براي انگيزش كاركنان بايد جبران خدمات آنها انجام شود بايد با استفاده از مدلهاي اقتصاد رفتاري دريافت كه چگونه بايد اين جبران خدمت انجام شود كه انگيزه كاركنان را افزايش دهد.) لذا بودجه ۹۴ را بگونه ای نبندیم که نهاد ها امکان تحرک و فعالیت لازم را نداشته باشند و اقتصاد کشور در رکود کامل به سر برد .